De Van Tijenbuurt
Fase 1: 2003-2010
De Van Tijenbuurt is een ruim opgezette buurt aan de rand van een polderlandschap.
De parkstrook aan de zuidrand wordt opnieuw ingericht. De ruimtelijke samenhang in de buurt wordt verbeterd, evenals de herkenbaarheid vanaf de Troelstralaan en de fietsverbinding naar de groengebieden.
Het plan bestaat uit de nieuwbouw van 379 woningen, de renovatie van 185 woningen en er komt 3000 m2 bedrijfsruimte. Daarvoor moeten woningen worden gesloopt, vooral uit de
middenhoogbouw, maar ook 24 laagbouwwoningen moeten er aan geloven. De nieuwe bebouwing bestaat uit gemengde woningtypen in een groene omgeving. Er komt bedrijfsruimte langs de De Savornin Lohmanstraat en
Troelstralaan. De Van Karnebeekstraat wordt ingericht als rustige, groene woonstraat. De straten die noord-zuid lopen, worden zo veel mogelijk autovrij. Op de hoek van de De Savornin Lohmanstraat en de Aalbersestraat komt een buurtplein. Een hoogwaardige ontmoetingsplek. Langs de Troelstralaan wordt een markant
appartementencomplex gebouwd, een duidelijk herkenbare entree van de buurt.
Ingreep en herhuisvesting
Om de plannen te realiseren, moesten er woningen worden gesloopt. Vooral uit de
middenhoogbouw, te weten: 24 galerijwoningen en 12 kopwoningen van complex 24. Het verhuizen van bewoners startte in 2004. In dit deel van de buurt komen
nu 24 grote laagbouw gezinswoningen. Ook de 454 portieketagewoningen van complex 24
zijn gesloopt. De herhuisvesting van bewoners vond plaats vanaf 2005. Er worden 355 woningen gebouwd in een mix van appartementen, gestapelde woningen met hun voordeur aan de straat en eengezinswoningen. Aan de Troelstralaan en De Savornin Lohmanstraat komt zo'n 3000 m2 aan nieuwe bedrijfsruimte.
Het uitwerkingsplan werd in het najaar 2005 door de Stadsdeelraad behandeld en vanaf 2006 wordt de nieuwbouw
vervolgens opgeleverd. In mei 2005 is besloten om het stedebouwkundig plan te
herzien. 18 mei is hierover een klankbordbijeenkomst en de resultaten worden
behandeld in de commissie fysiek van november.
De stadsdeelraad van Geuzenveld-Slotermeer is dinsdag 13 december 2005 akkoord gegaan met het concept uitwerkingsplan voor de vernieuwing van de Van Tijenbuurt. Het plan is nadien niet meer gewijzigd. Begin 2006 beslist het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam ten slotte over het uitwerkingsplan en dan staat het plan definitief vast.
Vasttelling van het uitwerkingsplan betekent dat de vernieuwing van de Van Tijenbuurt volgens planning uitgewerkt zal worden. De komende maanden worden de voorbereidingen getroffen voor de uitvoeringsfase. Zo wordt een architect geselecteerd voor het ontwerp van de bebouwing en een ontwerper voor de inrichting van de openbare ruimte. De komende maanden wordt u geïnformeerd over hoe u betrokken wordt bij het ontwerpproces. Begin 2006 ontvangen bewoners van de eerste fase van Far West ook meer informatie over het herhuisvestingtraject van Far West.
Voor meer informatie over het plan, de planning en fasering voor herhuisvesting kunt u terecht op de website van het stadsdeel www.geuzenveld.amsterdam.nl . U kunt daar de informatiekrant en het uitwerkingsplan inzien en downloaden. Ook kunt u voor meer informatie contact opnemen met Procesbureau Stedelijke Vernieuwing, ma t/m do van 10.00 – 16.00 uur, op telefoonnummer 020-889 8445.
Het buurtpanel Van Tijenbuurt vormt tijdens de vernieuwing een
overlegplatform voor bewoners, ondernemers, het stadsdeel en de woningcorporatie.
Tijdens de bijeenkomsten van het buurtpanel wordt van gedachten gewisseld over de verdere planvorming en over de leefbaarheid en veiligheid tijdens de vernieuwing. U kunt bij een bijeenkomst aanschuiven wanneer een te bespreken onderwerp uw interesse
heeft. Ook kunt u zelf onderwerpen aandragen tijdens de vergadering of van te voren doorgeven aan het Procesbureau via: info@geuzenveldzuid.nl of 020 - 889 84 45.
De eerste bijeenkomst van het buurtpanel vindt plaats op maandag 16 oktober.
Op 1 april 2006 zijn alle bewoners van de Van Tijenbuurt 1e fase ( Andriesenhof 1 t/m 27; Jasper Warnerhof 12 t/m 27) stadsvernieuwingsurgent geworden.
Van de 91 huishoudens zijn inmiddels al 26 huishoudens verhuisd. Negen bewoners hebben binnen het stadsdeel andere woonruimte gevonden.
De andere bewoners zijn voornamelijk binnen Nieuw West verhuisd.
De huishoudens van de 1e en 2e fase Van Tijenbuurt kunnen eventueel doorschuiven naar het nabijgelegen renovatiecomplex de Verfdoos. De gerenoveerde woningen van de Verfdoos worden eerst aangeboden aan vroegere bewoners die willen terugkeren. Daarna
worden de overgebleven woningen aan de stadsvernieuwingsurgenten van de 1e en 2e fase Van Tijenbuurt aangeboden.
24 bewoners van de Van Tijenbuurt hebben aangegeven hiervoor belangstelling te hebben. Deze woningen worden, naar verwachting, begin 2007 toegewezen.
Omdat de renovatie naar verwachting pas eind 2008 klaar is, moeten de bewoners van de 1e fase die willen doorschuiven naar de Verfdoos
ongeveer 1 jaar in een wisselwoning verblijven.
1 november 2006 worden alle bewoners van de Van Tijenbuurt 2e fase stadsvernieuwingsurgent. Inmiddels zijn alle bewoners
met een brief hierover geïnformeerd.
Vanaf september krijgen zij een uitgebreid informatiepakket en worden ze persoonlijk bezocht.
Voor vragen over uw stadsvernieuwingsurgentie kunt u contact opnemen met Mohammed Boussatta tel: 020 - 506 21 95, spreekuur iedere dinsdagmiddag 13.15-14.30 uur, Van Karnebeekstraat 12.
U kunt een film bekijken! De film is van 11 tot 30 september 2006 op 3 locaties te zien:
Bibliotheek Geuzenveld (Albardakade 3),
Brede School ’t Koggeschip (Abraham
Kuyperplein 2) en Verpleegtehuis Tabitha (Jan Bongastraat 5).
Zie voor meer informatie:
www.genesis3.org of
www.geuzenveld.amsterdam.nl
Informatiemarkt herhuisvesting Van Tijenbuurt
In oktober organiseert Far West samen met Rochdale een informatiemarkt voor de bewoners van de 1e en 2de fase van de Van Tijenbuurt.
U krijgt hiervoor nog een uitnodiging toegestuurd met de exacte datum en plaats.
Fase 1
1 april 2006 Anderiessenhof 1 t/m 27
Jasper Warnerhof 12 t/m 27
Fase 2
1 november 2006
Top Rinckerstraat 1t/m 21
Blusséstraat 1t/m 21
Savornin Lohmanstraat 105 t/m 135
Van Karnebeekstraat 2 t/m 16
Fase 3
2e helft 2007 Savornin Lohmanstraat 137 t/m 151
Aalbersestraat 1 t/m 30 en 38
Van Karnebeekstraat 18 t/m 38
Weissmanstraat 1 t/m 13
Willem Kromhoutstraat 2 t/m 72
Fase 4
1e helft 2008 Jasper Warnerhof 1 t/m 11
Dudok de Withof 1 t/m 39
Het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel is akkoord
gegaan met het conceptuitwerkingsplan en gaf bewoners en andere belanghebbenden de gelegenheid
tot inspraak gedurende de inspraakperiode, van 14 september tot en met 12 oktober 2005.
Het concept uitwerkingsplan Van Tijenbuurt en de maquette lagen ook ter inzage:
Datum: 14 september t/m 12 oktober 2005
Locaties: hal van het Tuinstadhuis, Plein ’40- ’45 nr 1, en (alleen het conceptplan) bij de Steunpunten voor Veiligheid en Leefbaarheid 6/7 en 8
De inspraakperiode duurde van 14 september t/m 12 oktober 2005. U kon in deze periode op verschillende manieren het
conceptplan inzien en uw reactie geven.
1. Uw reactie op het concept uitwerkingsplan kon u tot en met 12 oktober e-mailen naar mevrouw S. Kaper, projectmanager, ter attentie van het Dagelijks Bestuur, onder vermelding van inspraak Van Tijenbuurt.
Inloopbijeenkomst:
Datum: maandag 26 september 2005
Locatie: Pieter Jelles Troelstraschool, Dr H. Colijnstraat 2
Hier kon u ter plekke het plan en de maquette bekijken en uw reactie geven. Portefeuillehouder Piet Dikken
was aanwezig om de in het conceptplan gemaakte keuzes toe te lichten. Tijdens de inloop
kon u ook informatie krijgen over wat er met uw woning gebeurt, wanneer uw woning wordt gesloopt en hoe de herhuisvesting geregeld is.
3. Uw schriftelijke reactie op het concept plan kont u tot 12 oktober 2005 sturen naar:
Stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer
T.a.v. het Dagelijks Bestuur
O.v.v. Inspraak Van Tijenbuurt
Postbus 67018
1060 JA Amsterdam
Het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel bekeek of de inspraakreacties aanleiding
waren om het concept uitwerkingsplan aan te passen. Vervolgens legde het Dagelijks Bestuur het
conceptplan en de inspraakreacties ter besluitvorming voor aan de stadsdeelraad. Op woensdag 23 november 2005
lag het cocnept uitwerkingsplan Van Tijenbuurt ter advisering voor in de Raadscommissie fysiek/ sociaal.
De Stadsdeelraad besloot op dinsdag 13 december 2005 over het concept uitwerkingsplan Van Tijenbuurt.
De Van Tijenbuurt in Geuzenveld Zuid wordt begrensd door de Osdorper Binnenpolder en Sportpark Ookmeer, de De Savornin Lohmanstraat en de Troelstralaan. Er komen bijna vierhonderd nieuwe woningen met een grote variatie in sociale huur, duurdere huur en koop, ongeveer de helft appartementen en de helft ééngezinswoningen. Er is straks ook een gevarieerd aanbod van bedrijfsruimten en een aantal woonwerkwoningen, helemaal van deze tijd. De portieketageflats en galerijflats aan de De Savorin Lohmanstraat en de Troelstralaan worden vervangen door middelhoogbouw en laagbouw. In de straatjes die op de Van Karnebeekstraat uitkomen, worden vooral ééngezinswoningen gebouwd. Langs de Troelstralaan en de Van Karnebeekstraat komen bedrijfsunits met woningen erboven. Aan de zuidzijde torent straks een bijzonder appartementengebouw hoog boven het stadsdeel uit. Het ligt direct aan Sportpark Ookmeer en vormt de entree tot de buurt. Het concept uitwerkingsplan Van Tijenbuurt is opgesteld door stadsdeel en Far West.
Uitwerkingsplan
Vastgesteld door de stadsdeelraad Geuzenveld-Slotermeer op 13 december 2005.
Het Uitwerkingsplan van Tijenbuurt is een gezamenlijke uitgave van stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer en woningcorporatie Far West.
Een markante smalle toren aan de zuidpunt van Geuzenveld. Als baken voor het stadsdeel en met een uitstraling voor de hele Westelijke Tuinsteden. Bijna vierhonderd nieuwe woningen die voldoen aan de eisen van deze tijd, met een grote variatie in sociale huur, duurdere huur en koop. Ongeveer de helft appartementen en de andere helft eengezinswoningen. Aangevuld met een gevarieerd aanbod van bedrijfsruimten in kleine flexibele units en een aantal woonwerkwoningen. Dat zijn de elementen van de vernieuwing van de Van Tijenbuurt.
Grenzend aan de Osdorper Binnenpolder en Sportpark Ookmeer ligt de Van Tijenbuurt. Een ruim opgezette buurt in Geuzenveld Zuid die wordt begrensd door de Savornin Lohmanstraat en de Troelstralaan.
De Van Tijenbuurt wordt aan de noord- en oostzijde omringd door middelhoogbouw. Deze middelhoogbouw vormt de overgang tussen het centrumgebied rond het Lambertus Zijlplein en de binnenpolder en het sportpark. Van Tijen was een eigenzinnige architect die vijftig jaar geleden (1954-1958) dit bijzonder gelegen gebied ook een bijzondere bebouwing heeft weten te geven.
De vernieuwing van de Van Tijenbuurt maakt deel uit van de vernieuwing van Geuzenveld Zuid. Het vernieuwingsplan Geuzenveld Zuid geeft een toekomstbeeld van de Van Tijenbuurt als een woonbuurt met een ontspannen en groene sfeer. Aan de hand van uitgangspunten uit dit vernieuwingsplan is gewerkt aan een nieuwe inrichting voor de Van Tijenbuurt. Er is gekozen voor het thema ‘groen wonen aan de rand van de stad’. Om dat te bereiken wordt een ingrijpende vernieuwing voorgesteld.
Het vernieuwingsplan is op 4 november 2003 door de stadsdeelraad goedgekeurd en vormt de basis van dit
uitwerkingsplan na de vernieuwing inclusief het woningbouwprogramma en programma’s voor sociale en economische vernieuwing. Een belangrijk onderdeel van dit uitwerkingsplan is het stedenbouwkundig ontwerp voor de nieuwbouw. Het uitwerkingsplan geeft randvoorwaarden voor architecten en ontwerpers om de onderdelen (waaronder gebouwontwerp en maaiveldontwerp) van een uitvoeringsplan te maken.
Sloop en nieuwbouw
De bouwtechnisch slechte portieketageflats en galerijflats aan de De Savorin Lohmanstraat en de Troelstralaan worden gesloopt en vervangen door een mix van laagbouw en middelhoogbouw. In de straatjes die onder een hoek van 70 graden op de Van Karnebeekstraat komt de nadruk op eengezinswoningen. Langs de Troelstralaan en de Savornin Lohmanstraat worden woningen voorgesteld op een plint van bedrijvigheid met aan de zuidzijde een markant appartementengebouw. Deze woontoren vormt de entree tot het stadsdeel en profiteert optimaal van de ligging aan Sportpark Ookmeer.
Complex 24
De laagbouw aan de zuidkant van de Van Dit uitwerkingsplan Van Tijenbuurt geeft in Tijenbuurt is gerenoveerd en heeft een intiem hoofdstuk 2 eerst een beschrijving van de en bijna dorps karakter.
De uitgangspunten voor de vernieuwing van de Van Tijenbuurt zijn vastgelegd in het vernieuwingsplan Geuzenveld Zuid. Naast het vernieuwingsplan zijn twee andere besluiten bepalend geweest voor de invulling van het woningprogramma in de Van Tijenbuurt. Ten eerste was dat een stuurgroepbesluit
over herverdeling van woningaantallen en ten tweede de opdracht vanuit Parkstad om meer eengezinswoningen te realiseren.
Het vernieuwingsplan Geuzenveld Zuid geeft op hoofdlijnen de kaders aan de vernieuwing in de Van Tijenbuurt en beschrijft het programma.
Het vernieuwingsplan is op 4 november 2003, met een aantal wijzigingen, vastgesteld door de stadsdeelraad van Geuzenveld-Slotermeer en op 3 oktober 2003 door de ledenraad van Far West. Op 17 maart 2004 heeft de gemeenteraad van Amsterdam het plan vastgesteld.
Doel van de vernieuwing is het versterken van:
• Een ontspannen woonomgeving.
• Het gebruik van de groene randen langs Sportpark Ookmeer en de Osdorper Binnenpolder.
• De ruimtelijke samenhang in de buurt.
• De herkenbaarheid van Geuzenveld vanaf de Troelstralaan.
• De fietsverbinding naar de groene gebieden in de omgeving.
Sociale doelen
Het vernieuwingsplan stelt de volgende sociale doelen:
• Creëren van kansen voor jongeren;
• Ouderen zo lang mogelijk zelfstandig laten wonen.
• Integratie en participatie van bewoners bevorderen.
• Vergroten van werkgelegenheid en sociale activering.
• Bevorderen sportparticipatie.
• Verbeteren van voorzieningen, zorg en maatschappelijke dienstverlening.
• Verbeteren veiligheid.
• Bevorderen van een schone en mooie leefomgeving.
Voorzieningen Openbare ruimte
Onderdeel van het vernieuwingsplan is Bij de vernieuwing van de openbare ruimte uitbreiding van de economische functie door: moet het volgende worden gerealiseerd:
• Nieuwbouw van 3000 m2 bedrijfsruimte. • Hoogwaardig groen en mooie bomen op het buurtplein op de hoek van de De Savornin Woningbouw Lohmanstraat en de Aalbersestraat.
Het vernieuwingsplan stelt de volgende eisen • Groene parkinrichting langs de Troelstralaan aan het woningbouwprogramma: gecombineerd met de herprofilering
• Sloop van 12 kopwoningen en 24 galerij(conform het Bomenstructuurplan).
woningen (complex 24). • In bebouwing geïntegreerd parkeren langs • Sloop van 418 woningen in de middelde Troelstralaan.
hoogbouw. • Van Karnebeekstraat inrichten als • Nieuwbouw van 24 woningen (complex 24). ontspannen en groene woonstraat.
• Nieuwbouw van 355 woningen. • Vrij liggend fietspad vanaf Troelstralaan naar • Renovatie van 185 woningen (complex 24). de Osdorper Binnenpolder.
• Een verdeling van minimaal 30 procent • Noord-zuidstraten zo veel mogelijk autovrij sociale huurwoningen, 40 procent woningen houden om transparantie te vergroten.
in het middensegment en 30 procent in het • Drie kleine speelplekken verspreid over de dure segment. buurt en een speelveld aan de noordrand.
• Een bijdrage leveren aan het zorgprogramma • Nieuwe inrichting van de parkstrook aan de van Geuzenveld-Slotermeer door 20 wibo’s zuidrand en de grachtoevers.
(wonen in beschermde omgeving) en zo veel mogelijk aanpasbare woningen te bouwen.
Stuurgroep:
14 woningen extra realiseren
Bij vaststelling van het vernieuwingsplan voor Buurt 5 en Geuzenveld Zuid heeft de stadsdeelraad de wijziging aangebracht dat circa 105 tot 130 extra woningen over de gebieden verdeeld moeten worden. De stuurgroep heeft in februari 2004 besloten om 14 van deze onverdeelde woningen in de Van Tijenbuurt te realiseren. Daarmee komt het totale woningprogramma op 393:
• 24 woningen in complex 24.
• 355 + 14 = 369 woningen in de Van Tijenbuurt.
In november 2004 heeft het Bestuurlijk Overleg De opgave Parkstad bepaald dat een verhouding van vijftig procent eengezinswoningen en vijftig procent appartementen gewenst is voor de Van Tijenbuurt. De voornaamste reden daarvoor is een studie waaruit blijkt dat door de vernieuwing gerealiseerde woonmilieus in de Westelijke Tuinsteden erg veel op elkaar lijken.
Daardoor laat de afzet van veel nieuwbouw appartementen te wensen over. Bovendien is er veel vraag naar laagbouw. In het stedenbouwkundige ontwerp is deze verdeling
meegegeven als uitgangspunt, waarbij het woningaantal ongewijzigd bleef.
SLOOP VAN TIJENBUURT Start sloop Fase 1 van Tijen Noordoost 2007
Start sloop Fase 2 van Tijen Midden 2008
Start sloop Fase 3 van Tijen West 2009
Start sloop Fase 4 van Tijen Zuidoost 2009
Planning en fasering zijn onder voorbehoud
In het vernieuwingsplan Geuzenveld Zuid is vastgesteld dat de portiek- en galerijflats in de Van Tijenbuurt en de kopwoningen en een aantal galerijwoningen van complex 24 worden gesloopt. De redenen hiervoor zijn:
De portiek- en galerijflats in de Van Tijenbuurt verkeren in een (zeer) slechte bouw- en woontechnische staat. De woningen zijn slecht geïsoleerd, gehorig en hebben veel vochtoverlast. In de jaren ’90 is in overleg met bewoners uitgebreid gestudeerd op de mogelijkheden van renovatie. Vanwege welstandtechnische redenen is uiteindelijk geconcludeerd dat renovatie niet haalbaar is. Het annuleren van de renovatie in combinatie met de matige bouw- en woontechnische staat is voor bewoners een belangrijke reden om aan te dringen op een snelle vaststelling van het uitwerkingsplan. Hierdoor krijgen zij de mogelijkheid om met een status als
stadsvernieuwingsurgent door te stromen naar een betere woning.
Kopwoningen complex 24
Over sloop of behoud van de twaalf kopwoningen van complex 24 heeft in een eerder stadium een uitgebreide discussie plaatsgevonden. Alles afwegende heeft de stadsdeelraad op 6 oktober 2003 ingestemd met de sloop. Vooruitlopend op het uitwerkingsplan Van Tijenbuurt werden toen ook het programma en de stedenbouwkundige randvoorwaarden voor de nieuwbouw bij complex 24 vastgesteld.
De belangrijkste overwegingen voor de sloop
van deze woningen is de mogelijkheid om tot een grotere woningdifferentiatie te komen door het toevoegen van grotere eengezinswoningen in zowel de sociale sector als het marktsegment.Tevens leidt sloop en nieuwbouw tot meer transparantie in het gebied en wordt het open landschap beter zichtbaar voor de buurt.
Gesloopte woningen in complex 24
De sloop van 24 woningen in de galerijflats in het gebied is ingegeven door de slechte bouw- en woontechnische staat van deze woningen. Met een oppervlakte van 30m2
waren de woningen zeer klein. Renovatie was kostbaar en gezien het kleine oppervlak minder relevant. De woningen
hadden een beperkte toekomstwaarde.
Jongerenhuisvesting
Op verzoek van de stadsdeelraad wordt in de uitwerkingsplannen voor Geuzenveld Zuid expliciet aandacht besteed aan jongerenhuisvesting. Belangrijke randvoorwaarden voor jongerenhuisvesting zijn de betaalbaarheid van de woning en de toegankelijkheid binnen de toewijzingsregels. Met name voor jongeren onder de 23 jaar is betaalbaarheid vaak een probleem. Zij komen alleen in aanmerking voor huursubsidie als de huur lager is dan Euro 325,-. Sociale huurwoningen zijn alleen toegankelijk voor alleenstaande jongeren als de woonoppervlakte kleiner is dan 60m2. Sociale huurwoningen in nieuwbouwcomplexen zijn meestal groter (gemiddeld 85 m2) en deels bestemd voor bijzondere doelgroepen als ouderen, mindervaliden en grote gezinnen.
De opgave Jongeren zijn dus vooral afhankelijk van bestaande woningen.
In de Van Tijenbuurt komt geen woningbouw specifiek voor jongeren.
• Voorafgaand aan de sloop kunnen woningen tijdelijk aan jongeren worden verhuurd.
Dit voorkomt leegstand en biedt jongeren de kans om zelfstandig te wonen en extra woonduur op te bouwen. Deze maatregel wordt opgenomen in het interim beheerplan.
• Een belangrijk deel van de nieuwbouw wordt middelduur (huur- en koopwoningen).
Jongeren met een middeninkomen kunnen in aanmerking komen voor deze woningen.
Regelingen als de Amsterdamse Middensegment Hypotheek (AMH) of het Maatschappelijk Gebonden Eigendom (MGE) maken deze woningen ook voor deze doelgroep
beter toegankelijk. Op dit moment is echter niet duidelijk hoe de gemeente Amsterdam deze regelingen na 2006 gaat inzetten.
Groentoets
Om een beeld te krijgen van het aanwezige groen is een inventarisatie gemaakt. De uitkomsten van de groentoets vormen de basis voor het definitieve maaiveldontwerp: de nieuwe inrichting van het terrein.
De Van Tijenbuurt grenst aan Sportpark Ookmeer. De waterloop die de noordelijke grens vormt van Sportpark Ookmeer is geschoeid en heeft geen natuurlijke oevers.
Op de oever is een strookje van vijftig centimeter vrij gehouden voor spontane vegetatieontwikkeling. Er groeien pioniersplanten als citroengele honingklaver, harig
wilgenroosje en liesgras. In het water, dat goede doorzicht heeft, groeit gele plomp.
De tuintjes langs de huizen worden begrensd door een ligusterhaag. De sierbeplanting met veel coniferen biedt broedgelegenheid aan de merel, houtduif en heggenmus. In het openbaar groen langs de Troelstralaan staan rozen, leverkruid en enkele groenblijvende heesters zoals de laurierkers. De volwassen sierbeplanting vormt een goede broedbiotoop voor onder meer de heggenmus.
Bomen
Het openbare groen bij de laagbouw van complex 24 bestaat uit gras met verspreid staande volgroeide bomen, voornamelijk essen.
Daarnaast zijn er ook oude schietwilgen, bolacacia, Italiaanse populier, esdoorn, lijsterbes, Japanse kers, iep en vleugelnoot.
Het groen tussen de hoogbouwwoonblokken bestaat uit gazon met grote vakken groenblijvende heesters. Langs de straat en in het gazon staan volgroeide oude bomen: Canadese populieren, monumentale iepen en platanen.
De bomen langs de Troelstralaan en langs de zuidrand van complex 24 zijn in de quickscan van 27 september 2004 als waardevol aangemerkt en worden ook behouden.
In het inrichtingsplan voor complex 24 worden zo veel mogelijk bomen behouden. Een aantal bomen heeft moeten wijken om verschillende redenen, zoals werkzaamheden aan kabels en leidingen, de nieuwe wegindeling, tuinuit breidingen en bouwwerkzaamheden. Het plan voorziet verder in toevoeging van diverse bomen en struiken, waaronder honingbomen in de Van Karnebeekstraat. In de hoven is gekozen voor de toevoeging van nieuwe esdoorns in een willekeurige setting. Deze verkleuren heel mooi rood/oranje in de herfst en lopen in een soort tapijt door het plangebied heen. De blauwe hulst, laurierkers en mahoniestruik begeleiden de nieuwe achterpaden aan de rand van de hoven. Dit alles resulteert in 146 te kappen bomen, 59 te behouden bomen en 97 nieuwe bomen bij complex 24.
Vleermuizen
Op grond van internationale verplichtingen moet Nederland de Habitatrichtlijn in de Nederlandse wet implementeren. Alle inheemse vleermuissoorten zijn opgenomen in bijlage IV van de Habitatrichtlijn. Deze soortbescherming is geregeld in de Flora- en faunawet.
In het recente verleden zijn enkele winterverblijfplaatsen en broedkolonies van de dwergvleermuis en de ruige dwergvleermuis in De opgave de Van Tijenbuurt waargenomen. Deze waarnemingen hebben geleid tot aanvullend onderzoek (Vleermuisonderzoek Van Tijenbuurt 2004,
Van Vliet en Hoogenhout, maart 2005). Door de aanwezigheid van vleermuizen is een ontheffing nodig op grond van artikel 10 en 11 van de Flora- en faunawet. Naast verzachtende maatregelen, zoals aanpassing van de fasering van de sloop en nieuwbouw, is compensatie nodig voor het verloren gaan van vaste verblijfplaatsen. Er worden maatregelen genomen door het aanpassen van de fasering van sloop en nieuwbouw, het aanbrengen van voorzieningen in de nieuwbouw en het handhaven van de laanbeplanting van de Troelstralaan.
De vernieuwing van de Van Tijenbuurt is gebaseerd op verschillende pijlers.
Mensen willen prettig wonen, maar daarvoor is meer nodig dan het bouwen van woningen en het vernieuwen van de openbare ruimte. Minstens even belangrijk zijn de economische pijler, waarmee meer bedrijvigheid in de buurt komt, en de sociale pijler, met allerlei plannen en maatregelen om buurtvoorzieningen te verbeteren. In dit hoofdstuk leest u over de sociale, economische en fysieke vernieuwing van de Van Tijenbuurt en vervolgens over de manier waarop dat stedenbouwkundig wordt ingevuld.
Voorzieningen in de nabije omgeving
In de Van Tijenbuurt liggen weinig sociale voorzieningen. Net buiten het plangebied bevindt zich een kinderboerderij aan de Cort van der Lindenkade en een manege op het Geuzeneiland. Sportpark Ookmeer herbergt vele sportclubs en bevindt zich in het aangrenzende deel van Osdorp. In de nabijheid van de Van Tijenbuurt zijn twee scholen, de P.J.Troelstraschool en de Goeman Borgesiusschool. Naast de Goeman Borgesiusschool ligt een groot speelveld geschikt voor voetbal en basketbal. Voor de Van Tijenbuurt zijn vier nieuwe speelplekken gepland voor de leeftijdsgroep van drie tot twaalf jaar.
Het Steunpunt Leefbaarheid & Veiligheid 6&7 ligt op loopafstand van de Van Tijenbuurt.
Vanuit dat steunpunt opereren een buurtconciërge en een assistent-buurtconciërge van het stadsdeel. Tevens biedt het onderdak aan verschillende organisaties die hier hun spreekuren hebben, zoals politie, woningcorporaties, wijkgerichte zorg en welzijn en het stadsdeel.
Ook vlakbij de Van Tijenbuurt is het jongerencentrum gesitueerd waar jongeren tot 23 jaar terecht kunnen. Aan het winkelgebied Lambertus Zijlplein is het welzijnscluster
Pluspunt gevestigd met daarin welzijnsorganisaties
In de Van Tijenbuurt ligt het accent momenteel duidelijk op wonen. Wel is er een klein aantal kantoorachtige bedrijfjes verspreid over de buurt. Bedrijvigheid wordt gekenmerkt door buurtgerichte dienstverlening. Zo is er een praktijkruimte voor fysiotherapie, een drukkerij en een schoonheidsalon. De bedrijfsruimten hebben aan de buitenkant over het algemeen een matige uitstraling en een gemiddelde oppervlakte van 80m2. Op nog geen 200 meter afstand van de buurt ligt het Lambertus Zijlplein, dat dient als wijkwinkelplein.
Economische ambitie
Met de economische vernieuwing worden de volgende ambities nagestreefd:
• Behouden van de bestaande ondernemers in de wijk door het bieden van toekomstperspectief.
• Aantrekken van nieuwe bedrijven en ondernemers die de levendigheid van de buurt vergroten en nieuwe economische impulsen kunnen geven aan de buurt en het stadsdeel.
• Vergroten van de levensvatbaarheid van ondernemingen door deze geclusterd te situeren op de meest zichtbare en bereikbare plaatsen.
• Faciliteren van nieuwe ondernemingen in de Van Tijenbuurt door in het fysieke programma een aantal woonwerkwoningen op te nemen.
Aanpassing opgave na markttoets
Een deel van de bestaande bedrijfsruimten zullen worden gesloopt en worden vervangen door nieuwbouw. In het vernieuwingsplan Geuzenveld Zuid werd voor de Van Tijenbuurt uitgegaan van een nieuwbouwprogramma ter uitbreiding van de economische functies van 3.000m2. Dit heeft geleid tot een oorspronkelijke opgave van:
• 6 units met kleinschalig bedrijfruimte aan De Savornin Lohmanstraat;
• 6 tot 8 iets grotere units aan de Troelstralaan;
• 6 woonwerkwoningen met een apart toegankelijke werkunit.
Na vaststelling van de opgave in het vernieuwingsplan is voor het economisch programma in de Van Tijenbuurt een markttoets gehouden.
Hierbij is gekeken naar de omvang van de opgave, de situering, de doelgroepen en haalbare prijsniveaus. De uitkomsten van deze markttoets hebben geleid tot een aanpassing van het economisch programma.
Binnen het stedenbouwkundig kader van de Van Tijenbuurt passen met name publieksgerichte voorzieningen (consumentgericht, zakelijke en financiële dienstverlening en sociaal-maatschappelijke zorg) en woonwerkwoningen. Ambachtelijk bedrijvigheid wordt hier minder wenselijk geacht, maar wordt ook niet volledig uitgesloten.
Economisch programma
Het totaal economisch programma in de Van Tijenbuurt zal bestaan uit 2.000 m2 bvo bedrijfsruimten en 25 woonwerkwoningen.
Dit programma is een combinatie van de oorspronkelijke opgave vanuit het vernieuwingsplan en de aanvullende inzichten op basis van de markttoets.
In de plint van de woonblokken aan de De Savornin Lohmanstraat, hoek Troelstralaan (velden C tot en met F, zie pagina 28) wordt circa 2.000 m2 bedrijfsruimte gerealiseerd in units van circa 75 m2 tot 100 m2. Door deze omvang als basismaat te gebruiken, is het goed mogelijk om units aan elkaar te koppelen.
Deze kleinschalige bedrijfshuisvesting is bedoeld voor publieksgerichte dienstverlening, kleine kantoren en kleine bedrijven. Belangrijke aandachtspunten bij de verdere uitwerking zijn splitsingsmogelijkheden, flexibele indeelbaarheid, mogelijkheden voor uitbreiding, functionele uitstraling, voldoende parkeerplaatsen (ook voor bezoekers) en beheer.
Van de 2000 m2 bedrijfruimte kan circa 300 m2 tot 500 m2 worden bestemd voor startende bedrijven. Daarbij wordt gedacht aan units van 20 m2 tot maximaal 50 m2 met een gemeenschappelijke entree. Daarnaast kan binnen de publieksgerichte bedrijfsruimte een zorgsteunpunt van circa 150 m2 worden ingepast. Voor de 800 m2 in veld B en G wordt de mogelijkheid opengehouden voor zowel commerciële functies als woningbouw. Voor de locatie in het zuiden langs de Troelstralaan (veld G) kan eventueel worden gedacht aan de vestiging van een sportschool of een fitnessruimte, indien voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn.
woonwerkwoningen
Aan de Troelstralaan komen 25 woonwerkwoningen. Samen met de commerciële ruimten in de velden D tot en met F ontstaat zo op de hoek van de De Savornin Lohmanstraat en de Troelstralaan een economisch cluster met een eigen identiteit. De markttoets adviseert voor deze woonwerkwoningen op de begane grond een werkgedeelte met eigen ingang van minimaal 45 m2
bvo.
Het bovengelegen woongedeelte moet een vergelijkbaar oppervlakte hebben als normale woningen (circa 80 tot100 m2 bvo). Een buitenruimte in de vorm van een balkon of dakterras is van groot belang voor de woonkwaliteit.
Een belangrijke succesfactor voor de afzet van deze woonwerkwoningen is de flexibiliteit in gebruik van de werkruimten, zowel qua indeelbaarheid (omzetting naar goede woonruimte) als met betrekking tot de bestemming. Degene die een woonwerkwoning koopt, denkt immers ook na over de verkoopbaarheid van het pand.
Voor de genoemde doelgroepen is de aanwezigheid van parkeerplaatsen op de openbare weg – bijvoorbeeld in parkeerstroken – voldoende. Combinatiegebruik met de woonfuncties ligt voor de hand. De gehanteerde parkeernorm is één parkeerplaats per 125 m2 Per woonwerkwoning moet worden uitgegaan van twee parkeerplaatsen. Hierbij kan sprake zijn van één parkeerplaats voor bezoekers in de openbare ruimte (bijvoorbeeld op de parkeerstrook) en één parkeerplaats voor de eigenaar op eigen terrein aan de achterzijde.
Woningbouwprogramma
De Van Tijenbuurt krijgt een suburbaan leefmilieu met een belangrijke woonfunctie.
De huidige eenzijdige woningvoorraad, die vrijwel uitsluitend bestaat uit sociale huurwoningen en portiekflats, wordt doorbroken door een mix van woningen in verschillende segmenten en prijsklassen te realiseren.
Bewoners uit de buurt en uit het stadsdeel krijgen zo de mogelijkheid een stap te zetten in hun wooncarrière. Tegelijkertijd maakt de vernieuwing van de Van Tijenbuurt het mogelijk om bijvoorbeeld ouderen en grote gezinnen uit de buurt passende huisvesting te bieden. Een goed alternatief binnen de buurt moet een halt toe roepen aan de uitstroom van meer draagkrachtige huishoudens
Daarnaast is de Van Tijenbuurt door haar ontspannen, groene omgeving en goede verbindingen met de regio en het centrum van Amsterdam ook interessant voor woningzoekenden van buiten Geuzenveld.
Het programma
Om de vernieuwing mogelijk te maken worden 418 meergezinswoningen, 36 woningen in complex 24 en een aantal bedrijfsruimten in het gebied gesloopt. Er worden 393 woningen teruggebouwd, waarvan 46 procent eengezinswoningen en 54 procent appartementen.
Sociaal
De sociale huurwoningen zijn gemiddeld 85 m2 gbo. Twintig procent van deze woningen heeft vijf of meer kamers en een oppervlakte van minimaal 100 m2 gbo. De helft van de sociale huurwoningen behoort tot de kernvoorraad-plus, met een huur tussen de o 386,- en o 508,92 (prijspeil juli 2005). De andere helft heeft een huurniveau tot o 604,72 (prijspeil juli 2005).
De definitieve locatie van de sociale huurwoningen wordt in de uitvoeringsplannen bepaald. Op basis van de huidige inzichten worden ze geclusterd op de hoek De Savorin Lohmanstraat/Troelstralaan en aan de Weissmanstraat. Daarnaast komen zeven eengezinswoningen in de sociale huur in de nieuwbouw van complex 24.
Markthuur en koop
Ongeveer tien procent van de nieuwbouw behoort tot de categorie markthuur: woningen met een huur tot circa o 800,-.
Zestig procent van de nieuwbouw is koop.
De verdeling tussen markthuur en koop kan nog wijzigen als gevolg van de marktsituatie.
Veertig procent van de nieuw te bouwen woningen wordt gerealiseerd in het middeldure marktsegment (huur en koop). Veertig procent van het totaal aantal woningen
(393 x 0,4 = 157) krijgt een verkoopprijs tot Euro 237.000,- (vrij op naam).
Categorie Percentage Aantal
Sociaal 30% 118
Markthuur* 10% 39
Koop 60% 236
Totaal 100% 393
* De verdeling markthuur en koop is indicatief en kan wijzigen op basis van marktomstandigheden.
Zorgwoningen
Onderdeel van de Van Tijenbuurt is een zorgprogramma, dat wordt ingevuld met verschillende soorten woningen voor ouderen en mindervaliden. De genoemde aantallen zijn onder voorbehoud van voldoende afzetmogelijkheden.
Beschermd wonen
Om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten wonen, is het voorstel om in het gebied twintig zorgwoningen voor ouderen te realiseren. Het gaat om wibo’s (Wonen In Beschermde Omgeving) met een sociale huur. Deze wibo’s worden zo veel mogelijk gebouwd in de directe omgeving (op maximaal 200 meter) van een faciliterend en ondersteunend zorgcentrum. In overleg met een zorgaanbieder zal dit programma nader worden ingevuld.
Aanpasbare woningen
Bij de ontwikkeling van nieuwbouwwoningen hanteert Far West de Aangepaste Basiskwaliteit voor nieuw te bouwen woningen wat betreft de aanpasbaarheid van de woningen. Daarbij worden woningen die niet voor gehandicapten of zorgbehoevenden zijn bestemd, zo gebouwd dat deze tegen relatief geringe kosten omgebouwd kunnen worden tot een aangepaste woning. Dit betekent onder andere dat de ruimtes groot genoeg worden gemaakt om er met een rolstoel te manoeuvreren en dat op eenvoudige wijze voorzieningen voor mensen met lichamelijke beperkingen ingebouwd of bij geplaatst kunnen worden. Voor de Van Tijenbuurt zijn twaalf aanpasbare woningen in het sociale woningprogramma opgenomen.
Stedenbouwkundig plan
De middelhoogbouw in de Van Tijenbuurt zal worden gesloopt. Daarvoor in de plaats komt nieuwbouw die plaats moet bieden aan de hiervoor geformuleerde programma’s. Het stedenbouwkundig plan beschrijft de bestaande situatie, de uitgangspunten voor de nieuwbouw en de toekomstige situatie.
Bestaande Situatie
De Van Tijenbuurt ligt in het zuiden van Geuzenveld. Het gebied wordt begrensd door de De Savornin Lohmanstraat in het noorden, de Troelstralaan in het oosten, de Van Karnebeekstraat in het zuiden en de W. Kromhoutstraat en de Weissmanstraat in het westen.
In het zuiden en in het westen sluit de toekomstige nieuwbouw aan op bestaande bebouwing die gerenoveerd is.
In de Van Tijenbuurt is grote noodzaak tot vernieuwing. De bestaande bebouwing is in slechte bouwkundige staat. Bovendien bestaat de voorraad voornamelijk uit (te) kleine portieketagewoningen in de sociale huursector.
De kwaliteiten van de Van Tijenbuurt liggen in de heldere structuur van noord-zuidstraten, de haakvormige bouwmassa’s met doorgaande hoeken, de ligging tussen voorzieningen en groen en de modernistische principes van licht, lucht en ruimte. Het is de opgave om een plan te ontwikkelen met een hedendaags en gedifferentieerd programma, dat recht doet aan de bestaande stedenbouwkundige structuur en aan de ligging binnen het stadsdeel.
Het stedenbouwkundig plan voor de Van Tijenbuurt is gebaseerd op de studie naar alternatieve bouwprogramma’s die ontwerpbureau KCAP in het najaar van 2004 heeft
verricht voor Bureau Parkstad en op de daarop volgende stedenbouwkundige verkenning voor de Van Tijenbuurt van januari 2005. Daarbij zijn als uitgangspunten gehanteerd het vernieuwingsplan Geuzenveld Zuid en de opdrachtformulering Van Tijenbuurt (11 mei 2004).
Voor het uit te werken programma is uitgegaan van een differentiatie van minimaal 45 procent eengezinswoningen en 55 procent meergezinswoningen, in een verdeling van 70 procent marktwoningen en 30 procent sociaal. Er is een minimum van 168 eengezins-Het plan woningen aangehouden bij een totale hoeveelheid van 369 woningen.
Daarnaast zijn bij het opstellen van het stedenbouwkundig plan ongeveer 2.000 m2 bvo bedrijfsruimten en 25 woonwerkwoningen ingepast, met name langs de De Savornin Lohmanstraat. Voor het parkeren is uitgegaan van een parkeernorm van één parkeerplaats per woning. Het economisch programma krijgt één parkeerplaats per 125 m2 BVO.
Verkaveling
De Van Tijenbuurt wordt opgevat als een suburbaan, ontspannen en groen woonmilieu dat de overgang vormt tussen de ‘dichte’ Dudokbuurt en het ‘open’ Sportpark Ookmeer.
Een ritme van diagonale straatjes biedt vanaf de De Savornin Lohmanstraat – tussen de bebouwing door – een reeks zichten op het Sportpark. De richting van deze straatjes is gebaseerd op de oorspronkelijke verkaveling. Hierdoor wordt een goede aansluiting gevonden met de renovatieblokken ten zuiden van de Van Karnebeekstraat (complex 24). Bovendien kunnen op eenvoudige wijze langs de straatjes eengezinswoningen met goede tuinen worden gerealiseerd.
Binnen de stedenbouwkundige hoofdopzet van zeven velden (A t/m F) bevinden zich 171 eengezinswoningen (waarvan 21 maisonnettes met terras en 37 tuinloze eengezinswoningen met een voordeur aan de straat). Daarnaast bevat het plan 198 appartementen, 2.000 m2 bvo bedrijfsruimten en 25 woonwerkwoningen.
In het zuiden van veld B ligt een reservering voor een parkje met een speelplek voor de jeugd tot twaalf jaar van 750 m2.
Bebouwing
De heldere richting van de stroken wordt op strategische plaatsen onderbroken met bijzondere gebouwen. Dit gebeurt bij de zuidwestelijke bocht in de buurtring, op de kruising De Savornin Lohmanstraat/ Troelstralaan en bij de kruising van de Troelstralaan met het water langs Sportpark Ookmeer. Hier worden markante gebouwen geplaatst waardoor een samenhang ontstaat met andere bijzondere gebouwen langs de buurtring.
De bebouwing tussen de De Savornin Lohmanstraat en de Van Karnebeekstraat krijgen de vorm van een hockeystick (een haak met een stompe hoek).
Zij bevatten een combinatie van eengezinswoningen langs de straatjes en een bijzonder programma op de koppen. Deze hockeysticks omsluiten een rijtje laagbouwwoningen met voortuinen en een bijzondere kop op de zuidzijde. Deze woningen hebben een voortuin van twee meter aan de oostzijde. De woningen in de haak staan in de rooilijn en hebben een verharde overgangsstrook van 60 cm voor de eengezinswoningen aan de westzijde.
De straatjes zijn opgebouwd uit een rijloper van zes meter en een strook voor dwarsparkeren met bomen daartussen. Het trottoir is twee meter breed aan de westzijde en
2,9 meter breed aan de oostzijde.
Aan de De Savornin Lohmanstraat hebben de blokken een multifunctionele plint met daarboven twee en drie lagen woningen. Dit zijn eengezins-maisonettes met een terras en op de Het plan hoeken appartementen. Het parkeren voor deze woningen wordt opgelost onder de terrassen.
Op de hoek van de De Savornin Lohmanstraat en de Aalbersestraat wordt in het ritme van blokken een open ruimte uitgespaard.
Hier komt een bijzonder gebouw met terrasappartementen en een economisch programma van ongeveer 500 m2 bvo op de begane grond aan de De Savornin Lohmanstraat. De ruimte ten zuiden van dit gebouw wordt gereserveerd voor een speelplek voor kinderen tot twaalf jaar.
Aan de Troelstralaan wordt een groot driehoekig blok gemaakt met een groen binnengebied. De noordpunt is stevig en beeldbepalend en bestaat uit een iets gedraaid appartementencomplex dat de hoek Troelstralaan en De Savornin Lohmanstraat markeert. De basis langs het Sportpark bestaat uit een zeer markant gebouw. Deze ‘winkelhaak’ bevat een laagbouw langs het water die meedoet in de ritmiek van blokken van complex 24, en een toren op de hoek met de Troelstralaan met uitzicht over Sportpark Ookmeer. De beide langszijden bestaan uit bijzondere tuinloze eengezinswoningen met Het plan (deels) geïntegreerde parkeeroplossing.
Het binnengebied wordt collectief uitgegeven en krijgt een hoogwaardige inrichting. Voor de omliggende woningen is dit een belangrijke kwaliteit. De driehoek ten zuiden van de winkelhaak is openbaar en kan mogelijk met water worden ingevuld.
Woontoren Troelstralaan
De woontoren aan de Troelstralaan wordt een van de hoogste torens van de Westelijke Tuinsteden. Een aantal aspecten wordt daarom hier toegelicht.
De hoogbouw wordt uitgevoerd als slanke toren die deel uitmaakt van een haakvormig gebouw. Door deze bijzondere vorm wordt het een markante verschijning. Het wordt een landmark, niet alleen voor het stadsdeel maar voor
de hele Westelijke Tuinsteden. Met een hoogte van ongeveer zeventig meter behoort de toren tot de hoogste gebouwen van het gebied.
Komende vanuit het zuiden markeert hij de entree van Geuzenveld. Op buurtniveau doet de toren mee in de reeks markante gebouwen langs de buurtring en aan de hoofdinvalswegen.
Effecten op het landschap
Door de ligging op de zuidflank van Geuzenveld, net ten noorden van Sportpark Ookmeer en het Sloterpark, biedt de toren een uniek vrij uitzicht over groen en water.
De toren wordt door zijn hoogte een oriëntatiepunt voor het omringende gebied. Daarnaast markeert de toren het einde van Geuzenveld, gezien vanaf het noorden.
Bezonning
Ten behoeve van het stedenbouwkundig plan is een globale bezonningsstudie gedaan (zie bijlage). De toren is vanwege het uitzicht en de functie als landmark op de zuidpunt geplaatst. Hierdoor ontstaat (beperkte) schaduwwerking op de achterliggende woningen. Maar door de slankheid van de toren is dit in tijd beperkt.
Plinten en openbare ruimte
Bijzondere aandacht is besteed aan de aansluitingen op maaiveldniveau. De
hoogbouw heeft zijn entree aan de Troelstralaan, gekoppeld aan een commerciële ruimte op de begane grond. De haakvormige laagbouw heeft een eigen entree aan de De Withof. Beide entrees zijn gekoppeld aan de gemeenschappelijke parkeervoorziening en aan het binnengebied.
Uitzicht, privacy en sociale veiligheid Het plan
De toren heeft prachtig uitzicht over het groen in het zuiden. Doordat de toren is uitgevoerd als driespannner (drie appartementen per verdieping) is de inkijk bij de achtergelegen eengezinswoningen beperkt. De laagbouw bevat bijzondere woningtypes die zijn georiënteerd op het water en het binnengebied. Het binnengebied zal worden uitgegeven (op naam gesteld van de Vereniging van Eigenaren) en is dus geen openbare ruimte. Maar er komen
geen privé-tuinen. Het binnengebied zal worden uitgevoerd als collectieve tuin te gebruiken door de bewoners van de hoogbouw en omliggende woningen. Eventueel is het binnenterrein afsluitbaar.
Openbare ruimte
De openbare ruimte in het plan is onderdeel van de heldere hoofdstructuur, maar voorziet tegelijkertijd in een aantal specifieke plekken.
Op deze manier ontstaat een schatkaart van plekken, elk met een bijzondere identiteit maar verbonden door een robuust en continu raamwerk. De openbare ruimte wordt ingericht volgens het handboek Openbare Ruimte en sluit in materialisering en profilering aan bij de openbare ruimte van complex 24.
Verkeersontsluiting
Het gebied wordt voor de auto ontsloten via de Van Karnebeekstraat die wordt doorgetrokken naar de Troelstralaan. Een tweede ontsluiting wordt aan de noordzijde gerealiseerd vanaf de buurtring via één van de diagonale straatjes (tussen veld C en D).
De overige straatjes zijn met de auto vanaf het zuiden via Van Karnebeekstraat toegankelijk.
Deze straatjes krijgen geen aansluiting op de buurtring, maar zijn wel voor langzaam verkeer toegankelijk. In de toekomst wordt een fietsroute gerealiseerd vanaf de buurtring naar Sportpark Ookmeer oostelijk langs het parkje (tussen veld B en C).
Buurtring
De buurtring is de hoofdontsluitingsweg van Geuzenveld en wordt gevormd door onder andere de De Savornin Lohmanstraat. Binnen de buurtring ligt een concentratie van detailhandel, voorzieningen en gestapelde woningbouw. De buitenkant van de buurtring wordt gekenmerkt door overwegend laagbouw in de vorm van eengezinswoningen, schoolcomplexen in een groene omgeving en (winkel)voorzieningen.
In de Nota Leefmilieus Parkstad en de Structuurvisie Geuzenveld-Slotermeer vormt het zuidwestelijke gedeelte van de buurtring (zuidelijk van de Albardagracht) de scheiding tussen het zogenoemde Tuinstadmilieu en het Suburbane milieu. Volgens deze nota’s is het toegestaan om het suburbane milieu in sommige zones en op enkele belangrijke plekken te nuanceren met complexen met gestapelde woningbouw.
De buurtring bestaat uit twee gescheiden rijstroken voor autoverkeer, parkeerstroken, vrij liggende fietspaden en een dubbele rij bomen.
Het karakter van de buurtring wordt niet zozeer bepaald door een eenduidige bebouwingswijze, maar primair door de profielopbouw en de nagestreefde doorgaande bomenstructuur.
Parkeren
Parkeren voor de eengezinswoningen in de straatjes vindt voor de deur plaats op het maaiveld. De woningen in de koppen aan de Savornin Lohmanstraat hebben een overbouwde parkeerplaats aan de achterzijde onder een terras. De appartementen in veld B (zie pagina 28) hebben een parkeerplaats op straat rondom het gebouw. De bewoners van de appartementen in het kopgebouw van veld F parkeren op de buurtring en op de Troelstralaan. Het parkeren voor de appartementen in de winkelhaak kan op verschillende manieren worden opgelost waarvan er twee zijn uitgewerkt voor het uitwerkingsplan: half verdiept parkeren en parkeren op maaiveld. Een keuze zal in een later stadium worden gemaakt en is afhankelijk van het uiteindelijke ontwerp en de marktontwikkelingen met betrekking tot de afzetbaarheid van (gebouwde) parkeerplaatsen.
Voor beide varianten geldt het uitgangspunt dat de woonkwaliteit van de omliggende woningen versterkt wordt door de uitstraling van het binnengebied. De getekende variant voor parkeren op het maaiveld gaat uit van een groene strook grenzend aan de woningen.
Door het parkeren deels onder de winkelhaak te schuiven (op maaiveldniveau) wordt een deel van het binnenhof vrijgehouden voor hoogwaardig groen. Dit geldt ook voor de uitwerking met half verdiept parkeren.
De eengezinswoningen langs de Troelstralaan parkeren in een gebouwde voorziening die aan de achterzijde van de woning is geïntegreerd.
Ten behoeve van het economisch programma zijn 22 parkeerplaatsen gereserveerd langs de Westelijke Tuinsteden. Bij stadsverwarming buurtring. In het totale plan is een straatwordt de warmte die vrijkomt bij afvalparkeercapaciteit van ongeveer 218 plaatsen verbranding gebruikt om energie en warmte gerealiseerd in de vorm van langs- en aan woningen te leveren, wat gunstig is voor dwarsparkeerplaatsen in de straatjes (148), het milieu.
de De Savornin Lohmanstraat (39) en de Troelstralaan (31). In de Van Tijenbuurt worden de nieuwbouwwoningen aangesloten op stadsverwarming.
Voor alle hoogbouw wordt het huisvuil met het nieuwe stedenbouwkundig plan containers inpandig geregeld.
Complex 24 is onderdeel van de Van Tijenbuurt.
Dit complex is gelegen in het zuidwestelijke deel van de buurt en de woningen hebben recentelijk een grondige renovatie ondergaan.
Ook is al een begin gemaakt met de herinrichting van de openbare ruimte. Als onderdeel van de renovatie en nieuwbouw is in 2004 voor complex 24 een maaiveldontwerp opgesteld en voor een belangrijk deel gerealiseerd: de straten zijn opnieuw bestraat, tuinen zijn uitgebreid, bomen verplaatst of gekapt en de binnenhoven zijn opnieuw ingericht. De vernieuwing van complex 24 loopt daarmee vooruit op de planvorming van de vernieuwing van de middelhoogbouw.
Renovatie en nieuwbouw complex 24
In complex 24 is de hoogwaardige renovatie van 185 eengezinswoningen voltooid en worden er nog zes atelierwoningen gerenoveerd.
Er worden 12 kopwoningen en 24 etagewoningen gesloopt. Deze woningen zijn niet gerenoveerd met het oog op de plannen voor sloop. Hiervoor in plaats komen 24 ruime eengezinswoningen, deels in de sociale huur en deels in de koop. Voor deze woningen is, vooruitlopend op dit uitwerkingsplan, een stedenbouwkundig en een architectonisch ontwerp opgesteld. Uitgangspunt bij de situering van de nieuwe bebouwing is handhaving van het groene karakter van de hoven en het vrijhouden van doorzichten naar het buitengebied. Er komen zes woonblokken, die twee aan twee verspringen. Elk blokje bestaat uit vier geschakelde eengezinswoningen met een houten gevel. De omliggende tuinen worden van de openbare ruimte afgeschermd door een gaashek met daartegenaan een haag, passend bij het beeld van de bestaande buurt.
Openbare ruimte complex 24
Voor de openbare ruimte van complex 24 is een maaiveldontwerp gemaakt. De herinrichtingswerkzaamheden van de Van Karnebeekstraat en de groene binnenhoven zijn voltooid.
De herinrichting van de driehoekige pleintjes aan de Van Karnebeekstraat en van de groenzone langs de waterpartij aan de zuidkant van het plangebied zal na de vernieuwing van de gehele Van Tijenbuurt worden uitgevoerd.
De Van Karnebeekstraat wordt aan de zuidzijde voorzien van parkeerhavens en een nieuwe boombeplanting. De driehoekige pleintjes krijgen elk een groene invulling die in drie verschillende richtingen doorsneden wordt. De ‘scherven’ die hierdoor ontstaan, worden enigszins verhoogd aangelegd en krijgen een gevarieerde beplanting
Het plan van bodembedekkers. De op de pleintjes aanwezige bomen zijn in het ontwerp ingepast.
Op elk pleintje komt een bank.
De bestaande tuinen in de hoven, langs het water en in het buurtje tussen de Willem Kromhoutstraat en de Van Karnebeekstraat worden zo veel mogelijk vergroot tot een diepte van tien meter. Er worden ook achterpaden aangelegd en groene hagen geplant. De groene hoven worden opgehoogd en opnieuw ingericht.
De beplanting in de hoven varieert en bestaat uit gehandhaafde gezonde bomen en nieuw geplante bomen. Ook de rijwegen en voetpaden rond de hoven zijn opgehoogd en opnieuw bestraat. De huidige speelplaatsen maken plaats voor nieuwbouw. Na uitvoering van het gehele uitwerkingsplan Van Tijenbuurt zal in overleg met de bewoners worden bepaald waar behoefte is aan nieuwe speelgelegenheid.
De groenzone langs de waterpartij aan de noordkant van Sportpark Ookmeer wordt pas definitief ingericht als het uitwerkingsplan Van Tijenbuurt gereed is. Dan wordt ook onderzocht of het water zijn strakke belijning zal behouden of dat de oever door verwijdingen of inkepingen een speelser of juist een meer ecologisch karakter moet krijgen. Het is niet uitgesloten dat er in de toekomst aan de kant van Sportpark Ookmeer een fiets- en wandelpad zal worden aangelegd.
Een uitgebreidere beschrijving van de openbare ruimte is te lezen in de ruimtelijke onderbouwing bij dit uitwerkingsplan.
Welstandscriteria
Kenmerkend voor de bebouwing in Geuzenveld Zuid is de open bouwvorm. Deze open bouwvorm is samengesteld uit lossen gebouwen met eenvoudige rechte hoofdmassa’s, waaraan toegevoegde elementen duidelijk ondergeschikt zijn. Door herhaling van bouwblokken ontstaan ensembles met een eigen ruimtelijke en architectonische karakteristiek. Deze architectuur uit de jaren vijftig maakt gebruik van duidelijke en eenvoudige gebaren, waarbij veelvuldig gebruik wordt gemaakt van ritmische herhaling van elementen. De materiaalkeuze is sober, de detaillering direct. Kleur is met mate toegepast. De architectonische karakteristiek kan dus neutraal worden genoemd.
Bij de vernieuwing van de bouwblokken is rust en regelmaat opnieuw het uitgangspunt.
Een harmonieus evenwicht tussen bestaande en nieuwe ensembles is het doel. Differentiatie kan worden bereikt door verrijking van deze neutraliteit, enerzijds door gebruik te maken van het principe van meerlagigheid, anderzijds door de verhoging van de uitstraling en kwaliteit van het materiaal. Met deze architectonische karakteristiek wordt gestreefd naar een kwalitatief hoogwaardige, maar rustige achtergrond ter ondersteuning van de ruimtelijke differentiatie van de openbare ruimte.
De welstandscriteria zijn gespecificeerd voor drie deelgebieden binnen het uitwerkingsplan Van Tijenbuurt:
Het eerste deelgebied is een ensemble met laagbouw die recent gerenoveerd is met de nog nieuw te bouwen 24 woningen in zes bouwblokken.
Het tweede deelgebied wordt gevormd door de zes velden met laagbouw tussen de Van Karnebeekstraat, de Savornin Lohmanstraat en de Troelstralaan.
Het derde deelgebied is de bijzondere bebouwing op drie hoeken: de bebouwing op de hoek van de Savornin Lohmanstraat/-Aalbersestraat, de bebouwing op de hoek van
de Savornin Lohmanstraat/Troelstralaan, en het gebouw op de hoek van de Troelstralaan/Sportpark Ookmeer. Het plan Het tweede en derde deelgebied vormen samen één ensemble.
Ieder deelgebied heeft een karakteristieke bouwhoogte en kent een eigen ruimtelijke en architectonische identiteit.
De uitgebreide welstandscriteria zijn opgenomen in de ruimtelijke onderbouwing bij dit uitwerkingsplan.
HERHUISVESTING VAN TIJENBUURT f
fase 1: herhuisvesting van Tijenbuurt Noordoost 1e helft 2006
fase 2: herhuisvesting van Tijenbuurt Midden 2e helft 2006
fase 3: herhuisvesting van Tijenbuurt West 2e helft 2007
fase 4: herhuisvesting van Tijenbuurt Zuiddoost 1e helft 2008
Herhuisvesting
Om de vernieuwing in de Van Tijenbuurt mogelijk te maken, moet een groot aantal woningen worden gesloopt. Dit gebeurt niet allemaal tegelijkertijd,
maar in vier fasen. Sommige mensen zullen kunnen terugkeren in de buurt of elders in het stadsdeel. Anderen kiezen er juist voor om elders te gaan
wonen. Hoe de herhuisvesting in zijn werk gaat, leest u in dit hoofdstuk.
Herhuisvestingsopgave Bewoners
Om de vernieuwing in de Van Tijenbuurt mogelijk te maken, worden gefaseerd 454 woningen gesloopt. De betreffende huishoudens worden uitgeplaatst. In de Van
Tijenbuurt worden uiteindelijk 393 woningen teruggebouwd, waarvan 118 sociale huurwoningen. Bewoners krijgen voorrang voor nieuwbouw in het eigen vernieuwingsgebied. Terugkeer naar huurwoningen is echter beperkt mogelijk.
Fase Aantal huishoudens Peildatum
Complex 24 36 Herhuisvesting gereed
Fase 1 91 1e helft 2006
Fase 2 122 2e helft 2006
Fase 3 110 2e helft 2007
Fase 4 95 1e helft 2008
Totaal 454 huishoudens
De vernieuwing van de Van Tijenbuurt wordt gefaseerd. Niet alle huishoudens kunnen tegelijkertijd worden uitgeplaatst.
De vernieuwing zal in vier fasen verlopen, in de volgende volgorde: Van Tijenbuurt Noordoost (91 huishoudens), Van Tijenbuurt Midden (122 huishouden), Van Tijenbuurt West (110 huishoudens) en tot slot Van Tijenbuurt Zuidoost (95 huishoudens). De uitplaatsing van de huishoudens uit complex 24 (36 huishoudens) is inmiddels afgerond. Gemiddeld duurt het herhuisvesten per fase één tot anderhalf jaar. De fasering met de bijbehorende peildata staat in de tabel.
Far West heeft in februari 2002 het Sociaal Plan Parkstad mede ondertekend. In alle projecten waar sprake is van een sloopbesluit worden de bewoners conform de regels van dit Sociaal Plan uitgeplaatst.
Herhuisvesting (met vast huurcontract)
• Voorrang als stadsvernieuwingsurgent in WoningNet op andere woningzoekenden.
• Een persoonlijke begeleider en een huisbezoek bij de start van het herhuisvestingsproces.
• Een verhuiskostenvergoeding bij uitplaatsing van Euro 5.000,-.
• Een vergoeding voor zelfaangebrachte voorzieningen conform het Sociaal Plan.
• Huursubsidie. De persoonlijke begeleider helpt indien nodig bij de aanvraag.
• Huurgewenning. De persoonlijke begeleider helpt indien nodig bij de aanvraag.
• Vangnetregeling.
• Een passen aanbod binnen de Westelijke Tuinsteden en de inspanningsverplichting om bewoners die dat willen zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke woonplek te herhuisvesten.
• Voorrang voor nieuwbouw in het eigen vernieuwingsgebied.
• Voorrang voor koopwoningen binnen het vernieuwingsgebied en voorrang voor koopwoningen binnen het bezit van Far West (bestaande bouw).
• Extra kansregeling als de bewoner definitief naar een andere woning verhuist, maar toch een mogelijkheid op terugkeer naar de nieuwbouw in het vernieuwingsgebied wil
behouden.
• Spijtoptantenregeling. Hierbij kan een bewoner die naar een ander stadsdeel is verhuisd en hier spijt van heeft gekregen, terugkeren naar het stadsdeel op basis van
de oude woonduur.
Extra maatregelen
• Servicepakket voor stadsvernieuwingsurgenten. Dit is een gratis abonnement waarbij de bewoner van Far West met korting allerlei diensten kan inhuren, zoals
een verhuiswagen en klussendienst. Er is een pluspakket voor bewoners van 65 jaar en ouder. Zij krijgen gratis vier uur klussendienst naar keuze en 25 procent korting op verhuiswagen.
• Maatwerk voor ouderen en mindervaliden.
Indien nodig worden afspraken gemaakt met SEZO Maatschappelijke Dienstverlening voor extra begeleiding bij het verhuizen.
• Semi-stadsvernieuwingsurgentie voor inwonende kinderen van achttien jaar of ouder die aan de voorwaarden voldoen.
Dit verkleint het aantal te herhuisvesten grote gezinnen.
Informatievoorziening
Na vaststelling van het uitwerkingsplan is er op verschillende momenten contact met de huurders over de herhuisvesting.
• De huurders worden geïnformeerd over de persoonlijke gevolgen van de voorgenomen sloop op een informatiebijeenkomst (ongeveer anderhalf jaar vóór sloop).
• Vóór de peildatum worden de huurders bezocht om na te gaan wat hun woonwensen zijn.
• Alle huurders krijgen bezoek van hun persoonlijk begeleider, vóór zij stadsvernieuwingsurgent worden.
• De persoonlijke begeleider zal telefonisch en via een spreekuur bereikbaar zijn voor de huurders.
• Far West voert tijdens de herhuisvesting regelmatig overleg met het stadsdeel en de huurders over de voortgang.
Ondernemers
Ten aanzien van de bedrijfsruimten geldt dat er meer wordt teruggebouwd dan gesloopt.
Aan de ondernemers die vanwege de sloop genoodzaakt zijn te verhuizen zal, afhankelijk van de fasering, ruimte in de nieuwbouw worden aangeboden.
OPLEVERING VAN TIJENBUURT
fase 1: oplevering van Tijenbuurt Noordoost 2009
fase 2: oplevering van Tijenbuurt Midden 2009
fase 3: oplevering van Tijenbuurt West 2010
fase 4: oplevering van Tijenbuurt Zuiddoost 2011
Planning en fasering
In dit hoofdstuk is een overzicht opgenomen van de planning en fasering van de vernieuwing van de van Tijenbuurt. De besluitvorming vindt plaats in de tweede helft van 2005. Daarna begint de gefaseerde herhuisvesting van bewoners. Voor zover nu te overzien, wordt in 2011 laatste nieuwbouw opgeleverd.
2e helft 2005
• Inspraakperiode
• Besluitvorming Far West en stadsdeel
• Besluitvorming in Bestuurlijk Overleg Parkstad
• Besluitvorming in B&W
• Start sloop deel van complex 24
1e helft 2006
• Start bouw bij complex 24
• Peildatum Fase 1 Van Tijen Noordoost
2e helft 2006
• Peildatum Fase 2 Van Tijen Midden
herhuisvesting
• Bouwplan Fase 2 Van Tijen Midden
• Oplevering nieuwbouw complex 24
• Start sloop Fase 1 Van Tijen Noordoost
• Start bouw Fase 1 Van Tijen Noordoost
• Peildatum Fase 3 Van Tijen West herhuisvesting
• Bouwplan Fase 3 Van Tijen West
2008
• Start sloop Fase 2 Van Tijen Midden
• Start bouw Fase 2 Van Tijen Midden
• Peildatum Fase 4 Van Tijen Zuidoost
herhuisvesting
• Bouwplan Fase 4 Van Tijen Zuidoost
2009
• Oplevering Fase 1 Van Tijen Noordoost
• Oplevering Fase 2 Van Tijen Midden
• Start sloop Fase 3 Van Tijen West
• Start bouw Fase 3 Van Tijen West
• Start sloop Fase 4 Van Tijen Zuidoost
• Start bouw Fase 4 Van Tijen Zuidoost
2010
• Oplevering Fase 3 Van Tijen West
2011
• Oplevering Fase 4 Van Tijen Zuidoost
Bij de fasering van sloop en nieuwbouw wordt rekening gehouden met vleermuisverblijfplaatsen. De sloop zal buiten de kolonietijd (van mei tot en met juli) en zo
mogelijk ook buiten de paartijd (half augustus tot en met september) plaatsvinden. Planning en fasering
Om de leefbaarheid en de sociale samenhang in deze periode te behouden, zijn extra maatregelen noodzakelijk. Ook moet de toegankelijkheid en
veiligheid in het gebied gegarandeerd blijven. Tenslotte is het na oplevering van de woningen nodig te investeren in een nieuwe sociale samenhang.
Al deze activiteiten vatten we samen onder het begrip 'interim beheer'.
Interim beheer bestaat uit een combinatie van fysieke maatregelen en sociale activiteiten. De belangrijkste aandachtspunten zijn bereikbaarheid,
leefbaarheid, veiligheid, communicatie, handhaving, sociale cohesie en participatie op wijkniveau. Deze aandachtpunten worden hieronder toegelicht.
Bereikbaarheid
De Van Tijenbuurt moet goed bereikbaar blijven.
Bewoners, ondernemers en andere gebruikers van de openbare ruimte onder-vinden direct hinder van het afsluiten van straten, fietspaden en stoepen. Met name in de gebieden waar veel ouderen wonen en waar veel (commerciële) voorzieningen zijn, is het van belang dat omleidingen goed begaanbaar blijven. Controle op de begaanbaarheid van de omleidingen moet regelmatig gebeuren. De ervaring leert namelijk dat eenmaal aangelegde omleidingen snel vervallen tot moeilijk begaanbare routes.
EXTRA AANDACHT LEEFBAARHEID
Leefbaarheid
Leefbaarheid in een buurt kan worden uitgedrukt met de termen 'heel, schoon en veilig'.
Om de leefbaarheid op peil te houden, werken de partners op buurtniveau samen in de Steunpunten Leefbaarheid & Veiligheid.
Deze steunpunten registreren signalen van bewoners, ondernemers en gebruikers op vastgestelde criteria. Als dat nodig is, wordt direct actie ondernomen. Er zijn specifieke maatregelen om de buurt heel, schoon en veilig te houden, zoals het aanstellen van huismeesters of het uitvoeren van extra schoonmaakacties. Het is belangrijk is dat woningen die niet meteen worden gesloopt in redelijke staat blijven en dat er geen verloedering optreedt. In de tabel is aangegeven hoe de corporaties dit willen bereiken Binnen de stedelijke vernieuwing kan kunst een belangrijk middel zijn om de leefbaarheid te vergroten. Bijvoorbeeld door het toepassen van (tijdelijke) kunst in de openbare ruimte of in de architectuur. Ook kan worden gedacht aan ruimte voor tentoonstellingen en het inzetten van kunst voor het markeren van de mijlpalen van het vernieuwingsproces.
Veiligheid
Tijdens de vernieuwingsoperatie moet zowel de objectieve als de subjectieve veiligheid goed blijven. Dit gebeurt via het wijkveiligheidsplan.
Ook is er extra toezicht nodig in de omgeving van bouwterreinen.
Communicatie over de werkzaamheden is een vereiste. Niet alleen werkzaamheden moeten tijdig worden aangekondigd, maar ook vertragingen. Bewoners, ondernemers en bezoekers van de vernieuwingsgebieden hebben er recht op te weten waarom er vertraging is ontstaan. Goede communicatie rondom werkzaamheden versterkt het
draagvlak.
Handhaving
Om de buurten tijdens de stedelijke vernieuwing leefbaar te houden, is gerichte handhaving noodzaakzakelijk. Boven op het reguliere niveau van handhaving moet er extra
handhaving plaatsvinden, zowel rondom de bouwterreinen als richting de bewoners.
Stedelijke vernieuwing brengt immers een verhoging van het aantal verhuisbewegingen op gang. En dat leidt tot een toename van grofvuil en huisvuil.
Sociale cohesie en participatie
Versterking van de sociale cohesie in een buurt wordt bereikt als bewoners dezelfde taal spreken en elkaar (her)kennen. Wanneer zij normen en waarden delen, zich verantwoordelijk voelen voor de omgeving en betrokken zijn bij projecten (participatie). Het interim beheer richt zich niet alleen op huidige bewoners, maar ook op nieuwe buurtgenoten. Zij moeten zich welkom voelen. Met het arriveren van de nieuwe bewoners is het noodzakelijk te werken aan nieuwe sociale verbanden. In samenwerking met het opbouwwerk zullen hiervoor activiteiten worden bedacht. In overleg met bewoners zal een activiteitenplan worden opgesteld.
Uitvoeringsplan
De verschillende aspecten van het interim beheer worden uitgewerkt in een uitvoeringsplan Interim Beheer voor de Van Tijenbuurt.
Dit uitvoeringsplan is gereed bij de start van de herhuisvesting.
De aanpak Klankbordgroep
Bewoners en omwonenden van de Van Tijenbuurt zijn actief betrokken geweest bij het opstellen van dit uitwerkingsplan. Zij konden meedenken en meepraten over verschillende onderdelen van het plan, zoals de sfeer van de buurt, de ligging van de bebouwing en het groen van de Van Tijenbuurt. In dit hoofdstuk leest u meer over de aanpak van het participatietraject. Dit zal op vergelijkbare wijze tijdens de uitvoeringsfase worden voortgezet.
De stadsdeelraad heeft voor de Van Tijenbuurt het consultatiemodel voor participatie gekozen.
Belanghebbenden bij de planvorming zijn de huidige bewoners, omwonenden en ondernemers. Allochtonen en jongeren zijn aangegeven als speciale aandachtsgroepen bij participatie. Het eerste deel van het participatietraject is in opdracht van Far West en het stadsdeel uitgevoerd door het bureau Laagland'advies in samenwerking met
stedenbouwkundig ontwerpbureau Atelier Zeinstra/Van der Pol. Na de aanpassingen van het programma door de stuurgroep en betrokkenheid van ontwerpbureau KCAP, is de participatiegroep daarvan op de hoogte gebracht en uitgenodigd voor twee aanvullende bijeenkomsten. In totaal zijn er vijf bijeenkomsten geweest.
Bij aanvang van het participatietraject is een klankbordgroep van bewoners opgezet om de plannen en ideeën voor de Van Tijenbuurt te bespreken en te toetsen. Bewoners, ondernemers en omwonenden van de Van Tijenbuurt zijn benaderd, via publicatie in de Westerpost en de informatiekrant Geuzenveld Zuid.
Laagland’advies heeft daarnaast actief allochtonenorganisaties en jongerenorganisaties benaderd om ook deze groepen bewoners te interesseren voor deelname aan de klankbordgroep. Dit is gedeeltelijk gelukt, alhoewel deze personen zich niet allemaal hebben gebonden aan alle drie de bijeenkomsten. In totaal hebben zich zo'n vijftig bewoners opgegeven voor de klankbordgroep. Geïnteresseerden die zich hadden aangemeld zijn voor elke bijeenkomst uitgenodigd. Een vaste kern van ongeveer vijftien personen heeft gedurende het gehele project zeer constructief meegedacht en het planteam van goede adviezen
voorzien.
Het traject
De kern van het participatietraject zijn de bijeenkomsten van de klankbordgroep. In drie bijeenkomsten zijn de verschillende onderdelen van het stedenbouwkundig plan besproken en van advies voorzien. Tijdens de eerste bijeenkomst stond met name de woonsfeer centraal.
Welke sfeer moet de nieuwe Van Tijenbuurt krijgen: open of gesloten bouwblokken, groen, parkeren. De tweede bijeenkomst zijn verschillende schetsen voor de nieuwe inrichting besproken. De voorkeur ging uit naar een verkaveling in open stroken. Dit had men liever dan gesloten bouwblokken in combinatie met een wand langs de Troelstralaan en de De Savornin Lohmanstraat. Ook is hier richting gegeven aan de inrichting van de openbare ruimte. Tijdens de derde bijeenkomst is het conceptplan gepresenteerd en bediscussieerd.
Het klankbordtraject werd vervolgens voortgezet. Het plan voor de Van Tijenbuurt werd qua type woningen aangepast om tegemoet te komen aan het besluit van de gemeente en de corporaties om meer eengezinswoningen in Amsterdam te bouwen. Het aangepaste plan is in twee extra bijeenkomsten met bewoners besproken. Bewoners gaven adviezen over het aantal torens (geen vier torens, maar één erg hoge), de vorm van de gebouwen (geen U-vorm, maar bijvoorbeeld een L-vorm), het parkeren (liever aan de voorzijde van de woning dan aan de achterzijde), het speelveld (plein niet speciaal inrichten voor jeugd van twaalf jaar in verband met (geluids)overlast en voldoende aanbod in de directe omgeving).
In grote lijnen kan het plan rekenen op steun van de deelnemers aan de klankbordgroep.
Veel van de opmerkingen uit de bijeenkomsten zien bewoners terug in het uiteindelijke ontwerp.
Evaluatie
Er is een enquête over het participatietraject uitgevoerd onder bewoners die bij één of meer bijeenkomsten zijn geweest. Uit de uitkomsten blijkt dat de organisatie van de avonden na een matige start aanzienlijk verbeterde.
De presentaties van de stedenbouwkundigen zijn over het algemeen als begrijpelijk ervaren en ook de werkvorm, discussie in themagroepen, is goed ontvangen. De klankbordgroep had wel wat meer een afspiegeling van de Van Tijenbuurt mogen zijn, nu vond men dat met name weinig allochtonen bewoners vertegenwoordigd waren, blijkt uit de enquête.
De meerderheid van de respondenten geeft aan dat ze hun bijdrage aan het plan voldoende hebben kunnen leveren en beoordelen de eerste drie bijeenkomsten met gemiddeld een 7. Het vervolgtraject met nog twee bijeenkomsten is niet geëvalueerd.
De bewoners van Geuzenveld Zuid zijn met de Informatiekrant Geuzenveld Zuid geïnformeerd over de start van het participatietraject en het uitwerkingsplan. Bewoners zijn gedurende het traject via bewonersbrieven op de hoogte gehouden over de voortgang en de planning.
In september 2005 is via een informatiekrant en een bijeenkomst het concept
uitwerkingsplan gepresenteerd. Het officiële inspraaktraject werd zo gestart.
Tijdens de uitvoeringsfase
Ook tijdens de uitvoeringsfase zullen stadsdeel en corporaties de buurtbewoners en andere betrokkenen tijdig en duidelijk informeren.
Daarnaast krijgen buurtbewoners en andere betrokkenen ook in deze fase gelegenheid om te participeren.
Uitvoeringsplan
In aansluiting op de klankbordgroep die meedacht over het uitwerkingsplan kunnen belanghebbenden nu meedenken over het uitvoeringsplan. Het gaat daarbij om het
ontwerp van de woningen en de inrichting van de openbare ruimte. De participanten kunnen suggesties en ideeën voor de ontwerpen inbrengen. Het stadsdeel en de corporaties bekijken vervolgens in hoeverre de voorstellen daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. De communicatie verloopt via nieuwsbrieven, bijeenkomsten en de website.
Informatievoorziening
Tijdens de uitvoeringsfase is een van de belangrijkste opgaven om bewoners en andere betrokkenen voortdurend op de hoogte te houden van de planning van de werkzaamheden, de te verwachten overlast en de maatregelen om de buurt bereikbaar, leefbaar en veilig te houden. Dit gebeurt via bewonersbrieven, informatieborden ter plaatse en de Er komt een buurtpanel dat meedenkt over website. Speciale aandacht is er voor bewoners manieren om de buurt leefbaar, bereikbaar en die hun huis uit moeten. Zij krijgen uiterlijk veilig te houden. Dit panel bespreekt onder anderhalf jaar voor de sloopdatum informatie andere de hierboven genoemde rapportage over de planning van de sloop. Bewoners over de afhandeling van
klachten kunnen vanaf die tijd terecht bij een vaste stelling van het uitwerkingsplan door de stadscontactpersoon van Far West.
Meldpunt overlast
Om overlast zo snel mogelijk te kunnen aanpakken, is er bij het Steunpunt Leefbaarheid & Veiligheid een meldpunt waar bewoners en ondernemers terecht kunnen met klachten.
De voortgang van de afhandeling van de klacht wordt teruggekoppeld naar de klager en indien relevant naar de rest van de buurt.
Dit gebeurt bijvoorbeeld via de website. Van de binnengekomen klachten en de afhandeling wordt maandelijks een rapport gemaakt.
Dit rapport bespreken stadsdeel en corporaties met een buurtpanel. Gezamenlijk wordt dan gekeken of er nieuwe of andere maatregelen nodig zijn.
Financieel kader
De voorgestelde ingrepen in het uitwerkingsplan Van Tijenbuurt passen binnen de financiële kaders van het vernieuwingsplan Geuzenveld Zuid.
Over de financiële consequenties, zoals de te betalen grondprijs, is tussen de partijen overeenstemming bereikt. Partijen achten het
plan uitvoerbaar
en verbonden zich onder voorbehoud van goedkeuring door het college van B&W van Amsterdam tot het uitvoeren van de voorgestelde maatregelen.
Nadere afspraken zullen worden vastgelegd in een realisatieovereenkomst.