BRETTENZONE
De brettenzone, langs de Haarlemmertrekvaart strekt zich over een lengte van tien kilometer de Brettenzone uit, van het Westerpark tot
Spaarnwoude. Slechts een halve kilometer smal komt deze unieke strook aaneengesloten natuur met de Groene AS samen bij de rietvelden van de Lange
Bretten. Ongeveer de helft van deze zone ligt op grondgebied van stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer.
Ooit had het zeewater vrij spel in het gebied. Resten van de oude
Spaarndammerdijk, onder meer bij begraafplaats Sint Barbara, herinneren aan de tijd dat de vloed het water van het IJ tegen de dijk spoelde.
Z'n huidige, ruige karakter dankt de Brettenzone aan het kalkrijke zand dat in de jaren zestig op de klei- en veenbodem is gespoten. Daar groeit Duinriet, Dauwbraam, Harig Wilgenroosje, Moerasmelkdistel en in de natte delen Riet.
De oorspronkelijke bodem ligt alleen aan de oppervlakte in de kruidenrijke veenweidegebiedjes bij Sint Barbara en in de Kluut bij Halfweg. De Kluut is bovendien heel vogelrijk. Bruine Kiekendief, Blauwborst, Kleine Karekiet en Rietzanger broeden daar. En regelmatig kruist de Vos het pad van de natuurgenieter in de Brettenzone.
De Gemeente Amsterdam stelt geen geld meer beschikbaar voor de Brettenzone. De gemeente heeft besloten niet meer te investeren in zes 'groenprojecten', onder meer bij bij spoorbanen en straten, omdat de aanleg van groen daar nauwelijks op gang kwam.
Op de nominatie om af te schaffen staan onder andere maatregelen voor de inrichting van de westelijke lange Bretten van de Brettenzone, waarvoor structureel ruim 56.000 euro beschikbaar was
De Brettenzone verbindt het hartje van Amsterdam met het buitengebied. Amsterdammers gebruiken deze zone als een groene route om vanuit de stad naar het buitengebied te gaan, of andersom. Maar niet alleen mensen gebruiken de zone. De hoofdgebruikers zijn amfibieën, reptielen, vissen en natuurlijk ook vele soorten planten.
Bij de hoofdgebruikers zitten veel bijzondere soorten. Zo zitten er in de Brettenzone 20 van de 34 soorten zoogdieren die in Groot-Amsterdam te vinden zijn, waaronder de bunzing, hermelijn, wezel en vos. Ook de vogels zijn goed vertegenwoordigd. Zo vind je er de havik, sperwer, buizerd, waterral,koekoek, buidelmees, straartmees en het baardmannetje.
Alle amfibieën die in Groot-Amsterdam te vinden zijn, leven ook in de Brettenzone. De reptielen moeten nog komen, maar dat is een kwestie van tijd.
De Brettenzone heeft
een functie als bufferzone tussen de industrie van
Westpoort en de westelijke tuinsteden. Tegenwoordig heeft de Brettenzone ook een
belangrijke functie als verbinding tussen de stad en Spaarnwoude. De
Haarlemmertrekvaart met zijn oevers vormt daarbij het dragende ecologische,
recreatieve en landschappelijke element. De oevers zijn van belang als
ecologische verbindingslijn en als langzaam-verkeersroute. De toekomstige
"ontwaarding" van de Haarlemmerweg maakt het mogelijk veel betere
relaties met het aangrenzende woongebied te realiseren. De betekenis van de
Brettenzone neemt daardoor toe. In deelgebied "de Lange Bretten" is
bedrijfsterrein Geuzenveld-Noord gepland en een gelijknamig NS-sternetstation.
Om de groene kwaliteiten van de Lange Bretten (onderdeel van de Groene As)
zoveel mogelijk te sparen, is indertijd in het structuurplan gekozen voor een
geconcentreerde opzet van toekomstige bedrijvigheid rondom het toekomstig
station.In het nader onderzoek naar de locatie voor station en bedrijvigheid,
moeten de groene kwaliteiten nadrukkelijk worden meegenomen.
Een kenmerk van
de Brettenzone is dat het beheer van het gebied over drie stadsdelen en het
Gemeentelijk Grondbedrijf versnipperd is. Te vaak ook wordt de Brettenzone nog
als stadsrandgebied beschouwd en worden er ongepaste functies ondergebracht. Van
belang is dat de kwaliteit als groengebied wordt verhoogd en daarmee de status.
Daarbij vormt de karakteristiek van "contrast ruigtelandschap", zoals
het structuurplan dat beschrijft, het uitgangspunt. Voor zover inpasbaar zou
nabij een nieuw station een intensievere recreatievoorziening een plek kunnen
krijgen. Voor de uitbreiding van het Westerpark is een aansprekend ontwerp
gemaakt, waardoor in de toekomst een groot park ontstaat met recreatie als
hoofdfunctie. Bretttenzone verder ontwikkeld tot natuurgebied
In mei 2005 ligt er een Technisch Ontwerp voor De Lange Bretten. Daarmee wordt dit deel van de Brettenzone, aan de noordkant van Geuzenveld- Slotermeer, ontwikkeld tot kijk- en struinnatuur.
De Lange Bretten is een van de laatste stadswildernissen van Amsterdam. Het heeft drie belangrijke functies. Zo maakt het deel uit van de ecologische en recreatieve verbindingszone tussen Amstelland en Spaarnwoude ( De Groene AS). Het hoort daarmee tot de provinciale ecologische hoofdstructuur. Ook is het gebied een verbindings- en verblijfsgebied tussen het recreatiegebied Spaarnwoude en het centrum van de stad. En landschappelijk vormt het een groene buffer tussen de industrie van het havengebied en de woonwijken.
Centraal in de Lange Bretten staan onbetreedbare kijk-, en avontuurlijk betreedbare en struinnatuur. In de Kijknatuur is plaats voor Schotse Hooglanders, oerrunderen met lange roodbruine haren en enorme hoorns. Zij fungeren als beheerders van het gebied. De runderen behouden en ontwikkelen al grazend de afwisseling van open en gesloten landschap.
Ook wordt ingezet op behoud en zichtbaar maken van cultuurhistorische waarden. Bijvoorbeeld de aanleg van een tweede slagenlandschap in de Oostelijke Lange Bretten, dat overeenkomt met De Kluut, een eerder gerealiseerd natuurgebied binnen de Brettenzone. De dijk van de eerste spoorweg van Nederland, tussen Amsterdam en Haarlem, wordt zichtbaarder en bewandelbaar gemaakt.
Eveneens zal sprake zijn van recreatieve ontwikkeling, gekoppeld aan natuurbeleving. Zo kunnen bezoekers terecht voor (avontuurlijke) wandelingen, fietsen, skaten, sport en spel. De entrees aan de Australiëhavenweg en aan Daveren, ter hoogte van het Volkstuinenpark ‘De Groote Braak’, krijgen natuur en recreatieve speelplekken. In de Lange Bretten zal veel water worden gegraven. De grond wordt deels verwerkt in een speelheuvel en deels in dijkjes.
In juni 2005 komt er een informatieavond. Het is de bedoeling dat volgend jaar wordt gestart met de werkzaamheden in de Lange Bretten.
DE
WESTRANDWEG
De geplande westrandweg weg gaat dwars door Amsterdamse Hoofdgroenstructuur en provinciale ecologische hoofdstructuur. De weg gaat door de Brettenzone en door de Osdorper Binnen- en Bovenpolder. De Groene As tussen Spaarnwoude en het Amsterdamse Bos wordt doorsneden. Behalve natuurwaarden heeft het gebied ook duidelijke cultuur-historische waarden. In een concept-structuurplan van de provincie staat het hele gebied rond de Westrandweg in 2030 al rood gekleurd met bedrijvigheid.Door de Westrandweg zullen werknemers van het toekomstige bedrijventerrein in de Lutkemeerpolder nog eerder met de auto komen (per openbaar vervoer is dit terrein zelfs nauwelijks te bereiken).Wanneer er een bedrijventerrein in Geuzenveld-Noord komt dan geldt hiervoor hetzelfde.
In 1999 heeft het stadsdeel het Zoneringsplan Brettenzone vastgesteld in samenwerking met de centrale stad,
Provincie Noord-Holland,Hoogheemraadschap Amstel, Gooi, Vecht en Rijnland, Vrienden van de Brettenzone
Sportpark Spieringhorn, Volkstuinpark "De Groote Braak" , Volkstuinpark "De Bretten"
Dit plan geeft antwoord op de vraag via welke zonering de natuurlijke, recreatieve en landschappelijke waarden in de Brettenzone geoptimaliseerd kunnen worden. Het plan beschrijft het gebied als een mix van landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische componenten. De zone biedt een boeiende afwisseling van open en beboste gebieden, oude met riet begroeide veenweidegebieden, historische dijkrestanten, ruigten, water en bomen. Vanuit de Brettenzone is zowel stad en industriegebied te ervaren, maar kan men zich ook volledig in de jungle wanen. En dat alles temidden van de stad! Kortom, een stadswildernis om van te smullen!
Als vervolg op het Zoneringsplan is in 2001 het Plan van Aanpak opgesteld. Dit plan vormt de basis voor verdere planvorming en uitvoering van het Zoneringsplan. In 1997 werd het fietspad Het Brettenpad aangelegd. Hierop volgt de aanpak van het rietland De Kluut. Het rietland komt voort uit een middeleeuws veenweidegebied tussen de Dubbele Buurt in Halfweg en het volkstuinenpark De Groote Braak.
Het stadsdeel heeft verlande en dichtgegooide kreken en sloten begin 2002 weer open gemaakt en een oeverzwaluweiland aangelegd. Door de aanleg van kreken en sloten zijn de zichtvelden verbeterd.
Ook de waterhuishouding speelde een belangrijke rol in het plan, overigens ook in de gehele Brettenzone. Het doel voor grote delen in het gebied is natte natuur, zonder dat de volkstuinders, sporters en doorgaande recreanten natte voeten krijgen.
Vanuit de Geuzenbaan wordt een recreatieve ontwikkeling ingezet door de aanleg een fietspad dat het Brettenpad verbindt met Geuzenveld
Vanuit het Dagelijks Bestuur hebben studenten van de Hogeschool Larestein te
Velp, school voor landschapsinrichting twee plannen gemaakt voor het gebied. Met
de eventuele uitwerking van deze plannen is ruim 3 miljoen Euro gemoeid. Het
bedrag moet nog via de Gemeente en de provincie bijeen gebracht worden. De
plannen botsen met het bestemmingsplan om een deel van het gebied aan te wenden
voor bedrijfsterrein.